Fase 1, 2 en 3 trials uitgelegd: waarom die nummers alles bepalen

Een resultaat uit een fase 2 studie en een resultaat uit een fase 3 studie zijn niet hetzelfde soort bewijs, ook als het percentage hoger is. De fase vertelt je hoeveel deelnemers er waren, hoe lang het duurde en welke vraag de studie eigenlijk beantwoordde. Zonder dat getal is een percentage niet te beoordelen.

Deze pagina legt per fase uit wat er wordt onderzocht en wat je er wel en niet uit mag afleiden.

De vier fasen naast elkaar

Fase	Hoofdvraag	Deelnemers	Duur	Wat je eruit mag halen
Fase 1	Is het verdraagbaar en hoe gedraagt het zich in het lichaam	Tientallen	Weken tot maanden	Vrijwel niets over werkzaamheid
Fase 2	Welke dosering doet iets en is er een signaal	Honderden	Maanden tot een jaar	Een richting, geen bevestiging
Fase 3	Werkt het aantoonbaar bij een grote groep	Duizenden	Een tot enkele jaren	Het sterkste bewijs voor werkzaamheid
Fase 4	Wat zien we in de praktijk op grote schaal	Zeer veel	Doorlopend	Zeldzame effecten en langetermijnbeeld

Waarom dit precies uitmaakt bij de bekende cijfers

De drie percentages die overal circuleren komen niet uit dezelfde fase. Dat verklaart een deel van het verschil ertussen, los van de verbindingen zelf.

Verbinding	Fase	Deelnemers	Eindpunt
Semaglutide, STEP 1	Fase 3	1961	14,9 procent
Tirzepatide, SURMOUNT-1	Fase 3	2539	20,9 tot 22,5 procent
Retatrutide	Fase 2	338	24,2 procent

Het hoogste percentage komt dus uit de kleinste studie in de vroegste fase. Dat maakt het cijfer niet onjuist, maar het is een ander soort bewijs dan de twee erboven. Fase 2 resultaten vallen bij herhaling in fase 3 regelmatig lager uit.

Waarom fase 2 vaak te rooskleurig is

1. Kleinere groepen geven bredere marges, waardoor toeval meer ruimte krijgt.
2. Geselecteerde deelnemers lijken minder op de brede praktijk dan in fase 3.
3. Kortere duur vangt de afvlakking van de curve nog niet volledig.
4. Publicatiedruk zorgt dat positieve signalen eerder de aandacht halen.

Wat je bij elk percentage wilt weten

• Uit welke fase komt het.
• Hoeveel deelnemers deden mee.
• Hoe lang duurde de studie.
• Was er een controlegroep en was die geblindeerd.
• Is het herhaald in een tweede, onafhankelijke studie.

Veelgestelde vragen

Is fase 3 altijd betrouwbaarder dan fase 2?

Als bewijs voor werkzaamheid wel, door de omvang, de duur en de opzet. Fase 2 blijft nuttig, maar als aanwijzing en niet als bevestiging.

Waarom bestaat fase 4 nog?

Omdat zeldzame effecten en langetermijnpatronen pas zichtbaar worden bij zeer grote aantallen over langere tijd.

Wat betekent preklinisch?

Onderzoek dat aan fase 1 voorafgaat, in celmodellen of dieren. Vrijwel alle research peptiden bevinden zich in dat stadium of daar vlak boven.

Waarom noemen artikelen de fase zo zelden?

Omdat het percentage nieuwswaarde heeft en de context niet. Juist daarom is het de eerste vraag die je moet stellen.

Wat een resultaat sterker maakt dan de fase alleen

Naast de fase zijn er drie kenmerken die het gewicht van een bevinding bepalen, en die staan los van elkaar.

• Herhaling. Een bevinding die in twee onafhankelijke studies terugkomt, weegt zwaarder dan een spectaculair resultaat dat alleen staat.
• Een head-to-head opzet. Twee verbindingen in dezelfde studie vergelijken is sterker dan cijfers uit losse studies naast elkaar leggen.
• Vooraf geregistreerd eindpunt. Wat vooraf is vastgelegd, kan achteraf niet worden aangepast aan wat toevallig uitkwam.

Een fase 2 studie die op alle drie goed scoort, kan overtuigender zijn dan een slordig uitgevoerde fase 3.

Kwaliteit criteria voor research grade

Wie onderzoek serieus leest, stelt dezelfde eisen aan het materiaal waarmee hij zelf werkt. Zonder batchdocumentatie is elk resultaat een aanname:

• Zuiverheid van minimaal 98 procent, geverifieerd via HPLC.
• Mass spectrometry verificatie om de moleculaire identiteit te bevestigen.
• Endotoxinegehalte onder 5 EU/mg voor betrouwbare celmodellen.
• Certificate of Analysis dat batch-specifiek is opgesteld.
• Amino acid analysis om de sequentie en samenstelling te controleren.

Betalen met iDEAL of Wero bij Chempeptides

Bij Chempeptides reken je af met iDEAL of Wero. Je bevestigt in je eigen bankapp, binnen seconden, zonder dat er kaartgegevens bij de webshop terechtkomen. Die bevestiging is direct, waardoor je bestelling nog dezelfde dag wordt vrijgegeven voor verzending. iDEAL is de Nederlandse standaard, Wero werkt daarnaast ook vanuit Belgie, Duitsland en Frankrijk.

Betaalmethode	Bereik	Bevestiging	Kaartgegevens nodig
iDEAL	Nederland	Direct	Nee
Wero	Nederland, Belgie, Duitsland, Frankrijk	Direct	Nee

Na bevestiging wordt de bestelling vrijgegeven voor verzending in discrete verpakking, met cold chain transport waar de stabiliteit van het materiaal dat vraagt.

Conclusie

De fase van een trial bepaalt wat een percentage waard is. Fase 1 kijkt naar verdraagbaarheid, fase 2 zoekt een signaal bij honderden deelnemers, fase 3 bevestigt bij duizenden en fase 4 volgt de praktijk. Dat verklaart waarom het hoogste bekende afvalpercentage, de 24,2 procent van retatrutide, uit de kleinste en vroegste studie komt van de drie. Het is geen onjuist cijfer maar een ander soort bewijs, en fase 2 resultaten vallen bij herhaling regelmatig lager uit.

Belangrijke bronnen:

• Wilding JPH et al. N Engl J Med. 2021.
• Jastreboff AM et al. N Engl J Med. 2022.
• Jastreboff AM et al. N Engl J Med. 2023.

Research disclaimer▾

Alle informatie op deze pagina is bedoeld voor laboratoriumonderzoek en in-vitro studies. Geen humane consumptie. Geen medische claims. Producten zijn niet goedgekeurd door EMA of FDA voor therapeutisch gebruik.