Peptiden, SARM’s en anabole steroiden: drie verschillende stofklassen

Peptiden, SARM’s en anabole steroiden worden vaak in een adem genoemd, maar het zijn drie chemisch en farmacologisch verschillende klassen. Peptiden zijn aminozuurketens die op eiwitreceptoren aan het celoppervlak werken. SARM’s zijn kleine moleculen die selectief aan de androgeenreceptor binden. Anabole steroiden zijn afgeleiden van testosteron met een steroidskelet die dezelfde receptor breed activeren.

Dit artikel zet de drie klassen naast elkaar op structuur, aangrijpingspunt, onderzoeksstatus en regelgeving, zodat duidelijk is waarom ze niet uitwisselbaar zijn. Alles binnen de context van laboratorium- en preklinisch onderzoek.

De kernverschillen in een tabel

Kenmerk	Peptiden	SARM’s	Anabole steroiden
Chemische basis	Aminozuurketen	Klein organisch molecuul	Steroidskelet van vier ringen
Grootte	2 tot 50 residuen	Onder 500 dalton	Ongeveer 300 dalton
Aangrijpingspunt	Receptor aan het celoppervlak	Androgeenreceptor in de cel	Androgeenreceptor in de cel
Selectiviteit	Hoog, per receptor	Weefselselectief bedoeld	Breed, systemisch
Toediening in onderzoek	Injectie, want afbraak in de darm	Oraal mogelijk	Oraal of injectie
Werkingsduur	Minuten tot dagen, afhankelijk van ontwerp	Uren	Dagen tot weken

Peptiden: signaalmoleculen aan de buitenkant van de cel

Een peptide is te groot en te polair om zomaar door het celmembraan te gaan. Het werkt daarom vrijwel altijd via een receptor aan het celoppervlak, die het signaal naar binnen doorgeeft. Dat verklaart de hoge selectiviteit: een peptide past op een specifieke receptor en laat andere routes ongemoeid.

Het verklaart ook de beperkingen. Peptiden worden in het maagdarmkanaal afgebroken, waardoor orale toediening in onderzoek zelden werkt, en ze hebben in biologische matrices een korte levensduur tenzij ze daarop zijn ontworpen. Fosgerau en Hoffmann (Drug Discov Today, 2015) beschrijven precies die afruil tussen selectiviteit en stabiliteit als het centrale ontwerpprobleem van de klasse.

SARM’s: selectieve modulatie van een receptor binnen de cel

SARM staat voor selective androgen receptor modulator. Het zijn kleine, niet-steroide moleculen die de androgeenreceptor binden, die zich binnen de cel bevindt. Bhasin en Jasuja (Curr Opin Clin Nutr Metab Care, 2009) beschrijven het ontwerpdoel van deze klasse: activatie van de receptor in spier- en botweefsel nastreven terwijl de activatie in andere weefsels beperkt blijft.

Het woord selectief slaat dus op weefselselectiviteit, niet op receptorselectiviteit. Alle SARM’s richten zich op dezelfde receptor als anabole steroiden. Het verschil zit in de mate waarin de receptor per weefsel wordt geactiveerd, wat samenhangt met welke cofactoren in dat weefsel aanwezig zijn.

Anabole steroiden: brede activatie van dezelfde receptor

Anabole androgene steroiden zijn afgeleiden van testosteron. Ze delen het kenmerkende skelet van vier gekoppelde ringen en passeren door hun vetoplosbaarheid het celmembraan zonder hulp. Eenmaal binnen binden zij de androgeenreceptor, waarna het complex naar de celkern verplaatst en genexpressie beinvloedt.

Bhasin en collega’s (N Engl J Med, 1996) leverden een van de referentiestudies in dit veld, waarin bovenfysiologische doseringen testosteron werden onderzocht op spieromvang en kracht. De brede activatie is tegelijk de reden dat deze klasse systemische effecten heeft die verder reiken dan spierweefsel alleen.

Waarom de drie klassen niet uitwisselbaar zijn

1. Ze grijpen op verschillende plaatsen aan: het celoppervlak tegenover een receptor binnen de cel.
2. Ze verschillen in selectiviteit: per receptor tegenover per weefsel tegenover breed.
3. Ze verschillen in toedieningsroute, doordat peptiden in de darm worden afgebroken.
4. Ze hebben verschillende meetbare eindpunten, waardoor onderzoeksmodellen niet zomaar overdraagbaar zijn.

Regelgeving en dopingstatus

Alle drie de klassen staan op de verbodslijst van het Wereld Antidoping Agentschap, maar in verschillende categorieen. Peptidehormonen en groeifactoren vallen onder categorie S2. Anabole middelen, waaronder zowel steroiden als SARM’s, vallen onder categorie S1. Niet-goedgekeurde stoffen vallen aanvullend onder categorie S0.

Voor iedereen die onder een dopingreglement valt, geldt een verbod ongeacht hoe een product wordt aangeduid. Voor laboratoriumonderzoek geldt dat materiaal als research use only wordt geleverd en niet voor humaan gebruik bestemd is.

Veelgestelde vragen

Zijn peptiden veiliger dan steroiden?

Die vraag is binnen een onderzoekscontext niet te beantwoorden, omdat research grade materiaal niet op veiligheid bij mensen is beoordeeld en niet voor humaan gebruik bestemd is. Wat wel te zeggen valt: de klassen verschillen fundamenteel in aangrijpingspunt en selectiviteit, en die verschillen bepalen welke onderzoeksvragen je met welke klasse kunt stellen.

Waarom worden SARM’s oraal onderzocht en peptiden niet?

Omdat SARM’s kleine, stabiele moleculen zijn die het maagdarmkanaal doorstaan. Peptiden worden daar door peptidasen afgebroken voordat ze de circulatie bereiken.

Is MK-677 een SARM?

Nee, dat is een hardnekkig misverstand. MK-677 is een ghrelinereceptor-agonist en werkt op de groeihormoonas, niet op de androgeenreceptor. Het is oraal actief, wat waarschijnlijk de verwarring veroorzaakt.

Kwaliteit criteria voor research grade

Voor alle drie de klassen geldt dat onderzoek staat of valt met de identiteit van het materiaal. Bij kleine moleculen vervalt de aminozuuranalyse, de overige criteria blijven:

• Zuiverheid van minimaal 98 procent, geverifieerd via HPLC.
• Mass spectrometry verificatie om de moleculaire identiteit te bevestigen.
• Endotoxinegehalte onder 5 EU/mg voor betrouwbare celmodellen.
• Certificate of Analysis dat batch-specifiek is opgesteld.
• Amino acid analysis om de sequentie en samenstelling te controleren.

Betalen met iDEAL of Wero bij Chempeptides

Chempeptides accepteert iDEAL en Wero. Beide werken als directe bankbetaling waarbij je de transactie in je eigen bankomgeving bevestigt en er geen kaartgegevens bij de webshop terechtkomen.

Betaalmethode	Bereik	Bevestiging	Kaartgegevens nodig
iDEAL	Nederland	Direct	Nee
Wero	Nederland, Belgie, Duitsland, Frankrijk	Direct	Nee

Na bevestiging wordt de bestelling vrijgegeven voor verzending in discrete verpakking, met cold chain transport waar de stabiliteit van het materiaal dat vraagt.

Conclusie

Peptiden, SARM’s en anabole steroiden zijn drie afzonderlijke klassen die alleen in de spreektaal door elkaar lopen. Peptiden zijn aminozuurketens die via receptoren aan het celoppervlak werken met hoge selectiviteit per receptor. SARM’s zijn kleine moleculen die weefselselectieve activatie van de androgeenreceptor nastreven, zoals Bhasin en Jasuja (2009) beschrijven. Anabole steroiden activeren diezelfde receptor breed, met de studie van Bhasin en collega’s (1996) als referentiepunt. Voor onderzoekers bepaalt het aangrijpingspunt welke vraag je met welke klasse kunt beantwoorden, en dat maakt ze principieel niet uitwisselbaar.

Belangrijke bronnen:

• Fosgerau K, Hoffmann T. Drug Discov Today. 2015.
• Bhasin S, Jasuja R. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2009.
• Bhasin S et al. N Engl J Med. 1996.
• Verbodslijst van het Wereld Antidoping Agentschap.

Research disclaimer▾

Alle informatie op deze pagina is bedoeld voor laboratoriumonderzoek en in-vitro studies. Geen humane consumptie. Geen medische claims. Producten zijn niet goedgekeurd door EMA of FDA voor therapeutisch gebruik.